Malawi Tea Tour 2016

Malawi Tea Tour 2016

Boekingsformulier

Download

Praktische Info

Download

Voorbereiding

Download

All photo credits by A. Kay, SATEMWA

Over deze pagina

 Lees hieronder alles over:

Malawi – een verborgen juweel

Malawi, het land
Malawi, officieel de Republiek Malawi, ligt tussen Zambia, Tanzania en Mozambique.

map2

Malawi, dat ook wel the warm hart of Africa wordt genoemd, is meer dan het warme hart van Afrika: het is ook het vriendelijke en op vele manieren onontdekte hart van Afrika. Malawi is een exclusieve bestemming dat net even anders is dan zijn beter bekende buren.

Geografie, klimaat, flora en fauna
Malawi heeft grote, ontwikkelde nationale parken en wildreservaten, met een gevarieerd en toenemend aantal diersoorten. Er is een contrastrijk klimaat en het is een geweldige plek om vogels te spotten. Het klimaat van Malawi is subtropisch. Het regenseizoen loopt van november tot mei; het droge seizoen van mei tot november, met twee kleine sub seizoenen: het koude droge en het warme droge seizoen.

Wat Malawi uniek maakt, is dat de oppervlakte gedomineerd wordt door een groot meer. Lake Malawi is het op twee na grootste meer in Afrika – na Lake Victoria en Lake Tanganyika – en bedekt 20% van Malawi’s grondgebied. De verscheidenheid aan vissen is vermoedelijk groter dan in ieder ander waterlichaam ter wereld. Het meer domineert in een groot gedeelte van Malawi het leven en het biedt veel Malawianen levensonderhoud.

Lake_Malawi00

Malawi is verdeeld in 28 districten en heeft een totale oppervlakte van ongeveer 118.000 km2 en heeft ruim 16 miljoen inwoners. Malawi is ‘landlocked’, volledig ingesloten door andere landen. Lake Malawi, 580 km lang, is het belangrijkste fysieke kenmerk van Malawi. Het laagste punt van Malawi is de Shire River en de grens met Mozambique met 37 meter boven zeeniveau. Het hoogste punt is Sapitwa (Mount Mulanje) op 3.002 meter hoogte.

Geschiedenis
Malawi is de huidige naam voor het voormalige Britse Protectoraat Nyasaland. Nyasa is de oude benaming voor het Lake Malawi. Malawi werd onafhankelijk in 1964.

De eerste inwoners zouden zich gesetteld hebben in de buurt van wat nu Lake Malawi is al helemaal terug in 10.000 voor Chr. Het was echter pas in 1859 dat de Schotse ontdekkingsreiziger David Livingstone als eerste Europeaan het meer aanschouwde en het Lake Nyasa noemde.

Economie
De industrie van Malawi bestaat voornamelijk uit landbouw (tabak, thee, suiker) en de productie van cement, consumentengoederen, en mijnbouw (uranium en steenkool). De officiële taal is Engels; de nationale taal is Chichewa. Andere talen die veel gesproken worden zijn Tumbuka, Yao, Lomwe en Sena. Van de bevolking is 80% christelijk, 1% moslim.

Malawi is één van de armste landen ter wereld. De afwezigheid van delfstoffen, het ontbreken van een zeehaven, de traditionele focus op landbouw (tabak en thee), samen met het lage opleidingsniveau van de bevolking maken de economische situatie zeer slecht. Er wordt wel vooruitgang geboekt: mijnbedrijven hebben zeldzame aardmetalen ontdekt, er worden pogingen gedaan om Malawi als toeristische bestemming op de kaart te zetten en er wordt gewerkt aan duurzame hulp in de vorm van voedsel, educatie en ziektepreventie.

Cultuur
Malawi heeft een rijk cultureel erfgoed. Veel aspecten van de cultuur hebben hun wortels in de stammengemeenschappen, maar sommige festivals en evenementen zijn nationaal.

Tegenwoordig kent Malawi zowel Europese als Indiaase gemeenschappen die hebben bijgedragen aan de culturele diversiteit – vooral in de keuken en in de ondernemersspirit van de belangrijkste steden Lilongwe en Blantyre.

Liwonde National Park
Tijdens onze Malawi Tea Tour 2016 zullen we het Liwonde National Park bezoeken, gelegen aan de oostelijke oever van de Shire River in zuid Malawi. Met prachtige vergezichten en een rivier vol nijlpaarden is dit park een mooi voorbeeld van het prachtige Afrikaanse wildernis. De omgeving is ongerept en een stuk minder bezocht door toeristen dan veel andere parken in Afrika, waardoor de schoonheid en rust van de natuur nog meer worden benadrukt. In het wild levende dieren die we hier kunnen zien zijn onder andere olifanten, nijlpaarden, luipaarden, warthogs (warttenzwijn), grote koedoe’s, vervets (Zuid-Afrikaanse meerkat), bavianen, impala’s, waterbokken, mangoestes, krokodillen en varanen.

Liwonde-National-Park-Shire-River-Hippo-and-Croc

Het 580 km2 Liwonde National Park wordt door velen gezien als het juweel van de safari. Met de Shire River de langs de westerse grens slingert is het zeker één van de mooiste nationale parken.

Steden
De twee belangrijkste steden zijn Lilongwe en Blantyre.

Lilongwe, de hoofdstad van Malawi sinds 1975, ligt in het centrum van het land en is in twee delen opgesplitst. De oude stad wordt gekenmerkt door informele wijken en is het thuis van de vele markten van deze stad. De nieuwe stad is gevuld met moderne gebouwen, cafés en restaurants.

Blantyre, met 750.000 inwoners het commerciële middelpunt van Malawi, is een internationale stad die met haar levendige sfeer veel zakenmensen en avonturiers aantrekt. Blantyre is de oudste stad van Malawi en heeft iconische gebouwen zoals de St. Michael’s Church en veel musea en markten. Maar hoge zakengebouwen en banken horen tegenwoordig ook bij Blantyre en je vindt er sinds 1968 ook de eerste buitenlandse brouwerij van Denemarken (Carlsberg).

blantyre

Blantyre is vernoemd naar de Schotse geboorteplaats van zendeling en ontdekkingsreiziger David Livingstone.

Mandala House, een van de oudste gebouwen in Malawi, werd gebouwd in 1882. Het huist een opmerkelijke bibliotheek met archief met een ongeëvenaarde collectie aan boeken en kranten. De art gallery, La Caverna, is een grote favoriet bij bezoekers. Na een bezoek aan het huis, kan men relaxen in het café en genieten van thee, koffie en taart.

Theeplantages
Malawi heeft veel te bieden voor veel verschillende soorten bezoekers. Zo ook de opmerkelijke groene theeplantages op de Tyolo landgoederen en in de Mulanje regio. Thee groeit hier sinds meer dan een eeuw en dit geldt vooral voor de prachtige landschappen in de Shire highlands, waar hellingen bedekt met theestruiken zich uitstrekken zover het oog reikt.

Lujeri Mulanje

De Shire Highlands rond Mulanje zijn het hart van Malawi’s theeplantages. Zowel Mulanje als Thyolo hebben theeplantages met gerestaureerde koloniale landgoedhuizen.

Mount Mulanje
Mount Mulanje, lokaal bekend als Chilumba mu mlengalenga (island in the sky) beslaat een gebied van 650 km2 en vormt het hoogste punt in zuid-centraal Afrika op een imdrukwekkende hoogte van 3.002 meter boven zeeniveau. De berg, die in de zuid-oostelijke hoek van Malawi ligt, heeft een fascinerend ecosysteem. Meer dan 500 unieke dier-en plantsoorten leven hier en het gebied wordt gezien als een hot spot voor dioversiteit. Veel van de thee die voorkomt in Malawi, groeit in het gebied rondom Mount Mulanje en de berg biedt spectaculaire uitzichten op de plantages die zich uitstrekken helemaal tot aan Mozambique.

Zo lang als men zich kan herinneren worden er mythes en legenden verteld over Mount Mulanje, die met name worden verteld door mensen van de lokale Lhomwe, Yao en Mang’anja stammen, die geloven dat geesten het leven op de berg beheersen.

The Tolkien connection
Het verhaal gaat dat J.R.R. Tolkien, auteur van The Lord of the Rings, Mount Mulanje bezocht in de jaren 1930 en geïnspireerd raakte door zijn mysterie, magie en pracht – zo zeer zelfs dat hij de berg uitkoos als achtergrondgedachte voor zijn boek.

Shire River, een levendige rivier
Net als Lake Malawi heeft de Shire River een speciaal plekje in de harten van de Malawiërs. De 402 kilometer lange Shire River is de enige monding van Lake Malawi en is de langste rivier van het land.


 

Thee in Malawi

Algemeen
In centraal en zuid Afrika, de regio waar Malawi onder valt, wordt thee geproduceerd in Malawi, Zimbabwe, Tanzania, Burundi, Rwanda, Uganda, Mozambique en Zambia. De Tea Research Foundation of Central Africa (TRFCA) biedt wetenschappelijk onderzoek en advies aan al deze landen en dus ook aan Malawi.

TRFCA

Malawi verbouwt (bedrijfsmatig) thee sinds het begin van de 20e eeuw. De eerste theezaadjes kwamen naar Malawi eind 19e eeuw door de Schotse missionarissen. Het was het eerste Oost-Afrikaanse land dat theeplantages oprichtte en is tegenwoordig de tweede grootste producent in de regio, na Kenya, en achtste wereldwijd met een productie van 42 miljoen kilo per jaar. De productie zal de komende 5 tot 10 jaar groeien onder meer door de groei van small holder productieprogramma’s.

Malawi kent twee duidelijk te onderscheiden seizoenen: het natte seizoen van december tot april en het droge seizoen van mei tot november. Het droge seizoen kan weer worden onderverdeeld in de koude droge periode – mei tot augustus – en de hete droge periode – september tot november.

De theeproductie in Malawi concentreert zich rondom de regio’s Mulanje en Thyolo in het zuiden van het land. Daarnaast zijn er nog een paar kleinere locaties. Mulanje district ligt op ongeveer 600 tot 700 meter boven zeeniveau en de gemiddelde luchttemperatuur in het natte seizoen is 23 graden. Thyolo district ligt hoger op ongeveer 1.000 tot 1.300 meter boven zeeniveau en heeft een gemiddelde temperatuur van 21 graden.

Ongeveer 80% van alle thee wordt geplukt tussen december en april en de overige thee tussen mei en november. Het plukken van 80% van alle thee in zo’n korte periode heeft uiteraard gevolgen. Omdat er zoveel tegelijkertijd moet gebeuren worden bepaalde handelingen en normen tijdens het plukken van de groene blaadjes niet gerealiseerd, wat invloed heeft op het produceren van CTC zwarte thee. In het droge seizoen worden veel kleinere hoeveelheiden blaadjes geplukt en besteden de boeren meer aandacht aan de procedures en de omgang met de blaadjes, wat hogere kwaliteiten thee oplevert.

SpecialPlucker

In de laatste vijf seizoenen heeft Malawi 45.000 ton per jaar geproduceerd afkomstig van ruim 18.000 hectare en heeft het land ruim 43.000 ton geëxporteerd. Gezien de relatief kleine oppervlakte thee in Malawi kan de contributie van Malawiaanse thee aan de wereldproductie en export behoorlijk genoemd worden.

De belangrijkste kenmerken van thee uit Malawi zijn de fysieke eigenschappen. Wetenschappers van het TRFCA beoordelen de standaard CTC thee uit dit gebied als eenvoudig/vlak (geen aroma), met een koperachtige rode kleur van het geinfuseerde blad en een heldere, sterke en krachtige smaak. Een belangrijk kenmerk van de thee die uit dit gebied komt is de relatieve afwezigheid van bestrijdingsmiddelen (minimum residue levels; MRL waarden): het gebruik van bestrijdingsmiddelen is minimaal.


Small Holders
Small Holder landbouw ontstond in 1964 in drie districten – Nkhata Bay, Mulanje en Thyolo. Met hulp van de Small Holder Tea Authority (STA) werden zaailingen, mest , training, advies en ondersteuning geboden op het gebied van ongediertebestijding, transport, verpakking en marketing. The STA betaalde de small holders (de kleine boeren) rechtstreeks uit voor hun groene blaadjes. De sector groeide hard en de boeren floreerden. Tegen 1980 namen de kleine boeren 14% van het land waar thee werd verbouwd voor hun rekening en 7% van de productie.

In de jaren ’90 zorgden een verandering in de regering, de liberalisatie van de economie, de privatisering van veel voormalige staatsbedrijven en de reorganisatie van de STA voor een instorting van de ondersteuningsprogramma’s. De gevolgen waren late betalingen aan de boeren, het sluiten van enkele van de theefabrieken en moedeloosheid en lage moraal onder de boeren.

Geleidelijk aan werden nieuwe samenwerkingsverbanden aangegaan tussen de kleine boeren en zes particuliere theebedrijven – Lujeri Tea Estates, Eastern Produce (Malawi), Makandi Tea and Coffee Estates, Confornzi Plantations, Zoa Tea Estate en Satemwa Tea Estate. Het belangrijkste doel van deze nieuwe samenwerking was om de productie van de kleine boeren te vergroten, de verdiencapaciteit van de boeren zeker te stellen, leningen mogelijk te maken voor mest, zaailingen en materialen en om trainingsprogramma’s aan te bieden voor de boeren.

Small Holders

Samenwerking met small holders
Net als in andere delen van de wereld zijn ook de small holders (kleine boeren) in Malawi in het nadeel vanwege de lage prijzen die ze krijgen voor hun geplukte blaadjes, hun slechte onderhandelingspositie tegenover de fabrieken, de hoge kosten van productie, het gebrek aan fondsen, het gebrek aan onderwijs, slechte geletterdheid, gebrek aan beschikbaar land, gebrek aan transport, gelimiteerde toegang tot de markt en een gebrek aan marketing vaardigheden.

Vandaag de dag begint dit te veranderen en sommige van de particuliere theebedrijven werken nu nauw samen met de lokale boeren om er voor te zorgen dat ze goede ondersteuning krijgen en een eerlijk deel van de winst. Het Malawi2020 initiatief neemt hier een voortrekkersrol in: een landelijk programma (met onder andere producenten, small holders, klanten, Oxfam) dat speciaal is ontworpen om de werk- en levensstandaard binnen de Malawi theesector te verbeteren.


Satemwa
Satemwa Tea and Coffee Estates is een lokale Malawiaanse plantage. Satemwa Tea Estate werd opgericht in 1923 door de Schot Maclean Kay en is één van de laatst overgebleven theeplantages die in het bezit is van een familie. Tegenwoordig wordt Satemwa gerund door Alexander Kay (42), derde generatie theeverbouwer van Satemwa. Het landgoed produceert een assortiment van ‘pesticide free’ hoge kwaliteitsthee en is gecertificeerd door Fair Trade, Rainforest Alliance en UTZ. Satemwa was de eerste plantage in Malawi die Fair Trade werd gecertificeerd! Daarnaast is het bedrijf ook lid van de Ethical Tea Partnership en ondertekenden zij het UN Global Compact.

Sky view Satemwa

De thee
Satemwa heeft:

  • 900 hectare thee, waar de thee op 1.000 tot 1.200 meter boven zeeniveau groeit, op de hellingen van Thyolo Moutain in de Shire Highlands in Malawi.
  • 40 hectare specialty coffee
  • 400 hectare duurzaam hout dat wordt gebruikt in de fabriek om thee te drogen

Ongeveer 90% van de thee die op Satemwa wordt geproduceerd is zwarte thee – gemiddeld zo’n 2.500 ton per jaar. Sinds 2005 produceert Satemwa echter ook een (beperkte hoeveelheid) mooie verscheidenheid aan topkwaliteiten specialty witte, groene, oolong, zwarte en postgefermenteerde thee. Satemwa thee wordt over de hele wereld geserveerd en verkocht op kwaliteitslocaties (winkels, restaurants…) in onder andere in Groot Brittanie, Denemarken, New York, Parijs en Tokyo.

De nieuwe gewassen – zoals kruiden en bloemen – die door de kleine boeren rondom Satemwa worden verbouwd, worden geblend met Satemwa Specialty Teas en verkocht aan zowel de lokale als de Europese markt, bijvoorbeeld green steamed tea with mint.

Nieuwe oolongs
Satemwa heeft een aantal nieuwe oolongs met een bijzonder karakter ontwikkeld, die we in Malawi zullen leren kennen:

  • #314 Livingstone Twist & Dry
  • #315 Father Zambezi’s Mission
  • #316 Dr Hastings Whim

Satemwa’s theeprojecten
Op Satemwa wordt ieder jaar 500 ton groene blaadjes geleverd door de Msuwadzi Small Holders Tea Growers Association. De Association werd opgericht in 1998 en telt nu 198 mannelijke en vrouwelijke boeren, die thee verbouwen op kleine stukjes land rondom Satemwa.

Gemiddeld bewerken zij stukjes grond van anderhalve acre (een halve hectare, ongeveer een voetbalveld) waar voornamelijk thee, maar ook een beetje mais en tomaten worden verbouwd. Satemwa helpt deze boeren om verscheidenheid aan te brengen door ook gewassen als munt, limoen verbena en bloemen als hibiscus te verbouwen. In 2009 verkregen de small holders de Fair Trade, Rainforest Alliance en UTZ certificatie. Satemwa, ook Fair Trade, Rainforest Alliance en UTZ gecertificeerd, hielp de boeren om de benodigde certificaties te krijgen en financiert een outgrowing manager die de boeren ondersteunt.

atSchool6

Satemwa Estate heeft ook een basisschool met acht groepen, 900 leerlingen en 20 docenten, een crèche voor wekende moeders, voetbal en korfbalteams en een ziekenhuis dat 24 uur per dag open is, een ambulance, twee verpleegsters, een arts en administratief personeel. Het bedrijf biedt ieder jaar 130 beurzen aan leerlingen die graag verder willen studeren.

clinic18

Eén van de doelen van het Satemwa-Msuwadzi partnerschap is om de boeren te betrekken bij de waardeketen door ze in staat te stellen hun eigen merk theelijn te bezitten en hun thee te verkopen via het Satemwa’s direct trade-netwerk. Het smallholder’s merk, YAMBA Tea, wordt verwerkt, verpakt en gedistribueerd in de Satemwa fabriek en daarna verkocht in de Malawiaanse en Zambiaanse markt. Voor ieder pak van Yamba dat wordt verkocht, betaalt Satemwa een royalty aan de small holders, die eigenaar zijn van het merk en na vijf jaar kunnen beslissen hoe ze verder willen.

Satemwa traint daarnaast de boeren hoe ze hun pluknormen kunnen verbeteren en hoe ze, met een beter blad, een betere kwaliteit kunnen maken richting specialty teas die direct worden verkocht aan klanten over de hele wereld, zoals bijvoorbeeld Palais des Thés. Satemwa betaalt een toeslag voor de hoge kwaliteit groene blaadjes en de kleine boeren delen in de winst.

Het lange termijn streven is om de boeren te trainen hun eigen theeën te maken, in eerste instantie witte thee om ze dan via het direct trade-netwerk van Satemwa te verkopen. Het witte thee proces is geschikt en goed uit te voeren en daarmee een goed eerste stap.

WhitePeony&Cup2

Satemwa en haar partners

Msuwadzi Small Holder Tea Growers Association
Msuwadzi Small Holder Tea Growers Association begon in 1998 in het district Noord Thyolo. Er zijn 198 kleine theeboeren (75 vrouwen), die thee verbouwen op vijf blokken land. Ze verkopen hun theebladeren aan de Satemwa theefabriek voor verwerking. In 2009 kregen de kleine boeren certificering van Fair Trade, Rainforest Alliance en UTZ. Satemwa koopt 500 ton groene blaadjes van de kleine boeren per jaar.

Hand in Hand
Sinds 2004 werkt Satemwa met de Msuwadzi Small Holder Tea Growers Association. Satemwa hielp Msuwadzi om de Fair Trade, UTZ en Rainforest certificeringen te halen (2009), financiert een out growing manager die samenwerkt met de kleine boeren en ze ondersteunt op het gebied van productie en capaciteitsopbouw.

Satemwa besloot al snel meer betrokken te willen raken en meer te willen investeren in de toekomst van de vereniging. Satemwa wil dit onder andere doen door de boeren meer te betrekken in de waardeketen door hen te trainen, hen te helpen meer verscheidenheid aan te brengen in hun gewassen en hen in staat te stellen hun eigen merk thee productlijn te bezitten (YAMBA Tea).

Uitdagingen
Zowel Satemwa als de kleine boeren zijn Fair Trade gecertificeerd. Niettemin zijn ze sterk afhankelijk van een klein aantal klanten die bereid zijn een extra prijs te betalen voor deze Fair Trade certificatie. Fair Trade is een duur proces waarbij ieder jaar veel geld moet worden betaald voor audits en certificering.

Gezien het feit dat 90% van Satemwa’s theeproductie om commoditythee gaat (CTC), zijn Satemwa en de Small Holders sterk afhankelijk van de wereld theeprijs. Het toevoegen van waarde aan de thee door het maken van Specialty Tea vraagt veel van de investeringen en is riskant als je niet zeker bent hoe je de markt kan benaderen en hoe je de vraag naar bepaalde thee moet interpreteren.

Malawi is ‘landlocked’ en dus ver weg van de plaats waar Satemwa eigenlijk de thee verkoopt (de afzetmarkt). Satemwa en de kleine boeren zijn voor veel marktinformatie afhankelijk van deze paar grote kopers. De afzetmarkten op eigen houtje benaderen is kostbaar, brengt veel risico’s met zich mee en is onzeker. Voor een kleine organisatie als Satemwa is dat geen makkelijke stap.

Landlocked Malawi

Satemwa en de Msuwadzi Small Holders willen minder afhankelijk worden van die paar kopers en hebben daarom voor gekozen om de route in te slaan van Direct Trade. Direct Trade wordt steeds populairder in de VS en in Europa, omdat de directe handelsrelatie tussen leverancier en retailer de transparantie en traceerbaarheid vergroot.

Dit is ook de reden dat Satemwa steeds meer communiceert over haar MVO-beleid om de transparantie en de duurzame keuzes binnen de organisatie (in het voordeel van haar mensen, het milieu en haar bedrijfsvoering) te laten zien aan de buitenwereld.

Toekomstdoelen
Gelijkheid mannen en vrouwen
In 2015 stelden Satemwa en Msuwadzi drie hoofddoelen op die hun werk in de komende jaren zal leiden. In 1935 was oprichter Mcclean Kay de eerste theeverbouwer in Malawi die vrouwelijk personeel aannam en gelijkheid voor mannen en vrouwen staat nog steeds hoog op de lijst van het bedrijf. Vrouwen en mannen werken naast elkaar in alle afdelingen van de plantage en sommige faciliteiten (zoals bijvoorbeeld de watervoorziening en de Specialty Tea afdeling) worden zelfs helemaal bediend door vrouwen.

Duurzaamheid
Het tweede doel is om goed om te gaan met klimaatverandering en aan een duurzame omgeving te werken. Natuurgebieden en bossen verdwijnen al twintig jaar hard, met name door de snelle bevolkingsgroei, wat heeft geleid tot problemen voor inheemse dieren en vogels. Satemwa heeft haar natuurgebieden uitgebreid om een ecologische balans te bewaren en heeft een breeed assortiment aan bomen, stuiken en bloemen geplant.

plantingladies2

Hierdoor kunnen natuurlijke paden voor dieren blijven bestaan.

trees&light2

Traceerbaarheid voor betere partnerschappen
Het derde doel is om deel te nemen aan de UN Global Compact en Direct Trade partnerschappen aan te gaan die het Satemwa en Msuwadzi-merk zichtbaarder kunnen maken naar buiten toe. Traceerbaarheid is essentieel voor Satemwa en in ieder theeveld op de plantage ligt een steen met opschrift waarop je de oorsprong van de theeplant terugvindt, de oppervlakte van het veld, en het jaar waarop de thee is geplant. Als de struiken worden geplukt, houden supervisors het nummer van de batch (partij) in de gaten en iedere batch wordt gecontroleerd gedurende het gehele productie process. Tasters keuren iedere batch goed, waarna de thee verpakt wordt en met een unieke code de markt op gezet zodat klanten ieder detail van elke thee kunnen weten. Klanten willen steeds meer weten over de thee ze kopen of verkopen en de samenwerking van Satemwa met de Msuwadzi Small Holder Tea Growers Association is een indrukwekkend voorbeeld van hoe dat in de praktijk kan.

TeaSampleRoom

Satemwa en koffie

Koffieplanten
Satemwa verbouwt koffie sinds 1971. Sinds die tijd heeft Satemwa haar technieken en filosofie aangepast en verbeterd.

cherrieplucker4

Alle koffieplanten groeien op een hoogte van 900 tot 1.000 meter boven zeeniveau. Dwars door de koffievelden liggen bosrijke gebieden die een belangrijke rol spelen in de bescherming van inheemse flora en fauna in de zuidelijke Highlands van Malawi. Satemwa produceert Arabica’s – met name washed, maar ook naturals – . Alle koffie wordt met de hand geplukt om te garanderen dat de bessen rijp zijn en zoete aromatische koffie produceren. Nadat de koffie is gesorteerd op gewicht, wordt hij in de zon gedroogd voor 10 tot 15 dagen tot dat er slechts 11-12% vocht overblijft.

coffeeDrying

Satemwa heeft ongeveer 45 hectare koffie en heeft in de laatste jaren haar productiefilosofie gewijzigd en besloten oudere varianten (zoals red catuai, yellow catuai, Geisha) te planten, meer bomen/schaduw te gebruiken en nieuwe technieken op het gebied van ongediertebestrijding te implementeren.

coffeefactoryhappy5

Ecosystemen
Sinds oktober 2008 heeft Satemwa een groot aantal bomen geplant in de koffievelden om schaduw te bieden aan de koffieplanten en de balans te bewaren voor vogels en bodem. Om beter te begrijpen hoe de natuur werkt in het natuurgebied op de plantage, is Satemwa een studie begonnen om het leven van de vogels en bomen te onderzoeken in deze zeer waardevolle ecosystemen.

Koffie is deel van de estate en koffie en thee zijn hier sterk verweven. Niet alleen op organisatorisch vlak, maar ook op landbouwgebied. Zo gebruikt Satemwa bijvoorbeeld de ‘fibre’ van de thee om de koffie organisch te bemesten.


 

Programma per dag

(Let op: het programma is onderhevig aan verandering)

Introductie
Malawi is een prachtig land dat zich goed leent voor ‘Afrika voor beginners’. Malawianen zijn uiterst gastvrij. Overal waar je komt, lachen de mensen naar je en maken graag een praatje met je. Malawi kent zowel de typisch Afrikaanse rommelige, stoffige steden, maar ook de opkomende middenklasse en de leuke gezellige drukte op de markjes en in de straten. Thee is deze tien dagen onze voornaamste focus, maar deze reis is ook een kennismaking met Afrika in een weliswaar arm, maar makkelijk te bereizen, veilig en stabiel land.

Local lady with preserved fish


Dag 1 – donderdag 30 juni

Aankomst
Aankomst vanuit Europa in Blantyre in het zuiden van Malawi. Het levendige Blantyre is het zakelijk centrum van Malawi en tevens een goed startpunt. Dankzij zijn ligging is het de perfecte verbinding met de nationale parken en wildreservaten in het zuiden van Malawi, zoals Liwonde, Majete, Zomba en Mulanje en voor ons ook het gebeid waar we de komende week zullen verblijven. Hier worden we opgehaald door onze contactpersoon Wouter Verelst, verantwoordelijk voor sales, marketing en business development binnen Satemwa Coffee & Tea Estates.

Voordat we aan tafel gaan, lopen we langs de fabriek voor een kort bezoek aan de withering troughs en het langverwachte zien en ruiken van de theeblaadjes, waarna we worden ontvangen door Alexander voor een diner in Huntingdon House, het huis van de familie Kay.

Huntingdon House2

Het verhaal van Satemwa
De Satemwa familie verbouwt al drie generaties thee in the Shire Highlands van Malawi. Satemwa Tea and Coffee Estate werd opgericht in 1923.

In de jaren twintig kwam een jonge Schot naar Malawi en kocht er zijn eerste stuk land van een tabak boer om er thee te gaan verbouwen. Deze Mcclean Cathcart Kay kreeg een zoon, Robert, die al snel de bijnaam Chip kreeg. Chip nam de plantage van zijn vader over met een grote passie voor zijn vak. De inmiddels 86-jarige Chip bezoekt nog steeds dagelijks de fabriek en zorgt er nog steeds voor dat hij iedere dag iets nieuws leert! Chip’s vrouw Dawn, ook geboren in Malawi, runt de sales office en zorgt voor de tuin .

Chip

Alexander, de oudste zoon van Chip en Dawn, ging aanvankelijk economie studeren, maar kwam al snel tot de conclusie dat het niet de juiste keuze was en koos voor tuinbouw. Tegenwoordig is hij, samen met een General Manager, verantwoordelijk voor de dagelijkse organisatie van Satemwa.

Chawani Bungalow
De komende nachten zullen we slapen in de koloniale Chawani Bungalow. Chawani Bungalow is een historische tea planters’ bungalow in een idyllische setting, gelegen op de hellingen van de Thyolo Mountain en omringd door subtropisch regenwoud. Hoewel het de bedoeling is dat gasten zelf koken, heeft Origin Trips ervoor gekozen om voor deze week een kok in dienst te nemen die voor drie maaltijden per dag (en lekkers tussendoor) zal zorgen om de tijd die we hebben optimaal te kunnen gebruiken waar we voor zijn gekomen: thee!

Chawani Bungalow heeft een zwembad in de prachtige tuin waar wij uiteraard gebruik van mogen maken.

Chawani Bungalow2


Dag 2 – vrijdag 1 juli

Het team
In de ochtend zal Wouter ons voorstellen aan de sleutelfiguren binnen Satemwa, waaronder de estate manager (landbouw), de factory manager en de outgrowing manager (landbouw, met speciale focus op de kleine boeren). We zullen tijdens deze week veel meer van dit team leren.

De fabriek(en)
We bezoeken de Satemwa Tea Estate fabriek (een grotere CTC fabriek en een kleinere Specialty fabriek). Hier krijgen we een rondleiding en uitleg over de verschillende bewerkingsprocessen en doen een cupping session. In deze periode worden niet alle soorten thee geproduceerd. Zo is groene thee al geoogst en bewerkt voordat we kwamen. De groene theeën wordt op Satemwa gemaakt tijdens het natte seizoen (dit jaar van december 2015 tot februari 2016). Witte theeën worden gemaakt als er weer plaats is in de withering troughs (de troggen waarin de blaadjes worden verwelkt).

whitering2

Theesoorten die we wel te zien zullen krijgen zijn zwarte thee, oolong, witte thee en heel misschien post-gefermenteerde thee. We proeven CTC en specialty teas en krijgen uitleg over specialty teas, de geschiedenis van Satemwa en krijgen een korte basisfilm te zien over thee in Malawi en op Satemwa in het bijzonder.

Sky view Satemwa

Landbouw
In de middag krijgen we een agrarische les. Outgrowing Manager Francis neemt ons mee naar het veld en aan de hand van een training manual zullen we het proces van pruning bestuderen. Daarnaast bezoeken we de nursery om de jonge plantjes te zien. Vandaag zullen we ook meer leren over de variëteiten die gebruikt worden in Malawi en waarom.

nursery3

Diner in Chawani Bungalow.


Dag 3 – zaterdag 2 juli

Thee plukken en zelf thee maken
We staan vroeg op om zelf theeblaadjes te gaan plukken onder leiding van de tea master, waarna we een tea making workshop krijgen en leren hoe je zelf thee maakt.

pluckergroup

handrolling2

Het Malawi Innovation Challenge Fund (UN)
In de middag bezoeken we kleine boeren (small holders), die thee, maar ook bloemen en kruiden verbouwen om te blenden met thee. Hier maken we kennis met een project van de UN.

Het Malawi Innovation Challenge Fund is een project dat wordt gefinancierd door de UN. Het project draait om diversificatie van inkomen en waarde toevoeging (‘value addition’), waarbij kleine boeren gestimuleerd worden om naast thee bijvoorbeeld ook munt of hibiscus te verbouwen.

Dankzij dit project zijn 198 kleine boeren gegroepeerd in een associatie, die samenwerkt met Satemwa. Al deze kleine boeren hebben ieder zelf circa een halve hectare thee. Ze plukken hun blaadjes en verkopen deze aan Satemwa, die daar grotendeels CTC zwarte thee van maakt.

Pluckersintrees2

Omdat de wereldtheeprijs voor CTC zo sterk kan wisselen, heeft Satemwa besloten met steun van de UN de boeren meer te betrekken bij mogelijkheden tot waarde toevoeging. Dit kan bijvoorbeeld gerealiseerd worden door een betere kwaliteit en dus betere prijzen.

Het project kent drie pijlers:

  1. Kruiden & bloemen verbouwd door kleine boeren
  2. 7-day plucking rounds
  3. Verpakken van een eigen klein boeren theemerk, YAMBA Tea. Dit wordt verkocht in de lokale en regionale supermarkten

Wat zijn 7-day plucking rounds?
De kwaliteit van thee kan op verschillende manieren verbeterd worden. Eén manier is specialty tea van de blaadjes te maken in plaats van de traditionele CTC thee. Door 7-day plucking rounds te introduceren wordt dit mogelijk. Om de 7 dagen worden 2 leaves and a bud (of 3 leaves and a bud) geplukt. Hierdoor wordt een hogere prijs verkregen dan voor CTC. CTC thee wordt in het hoogseizoen normaliter om de 11 of 12 dagen geplukt.

Dit is niet vanzelfsprekend. Plukken om de 7 dagen (de net ontspruitende blaadjes) betekent meer werk voor de boeren. Daarnaast is het nieuw en onbekend en heerst er een bepaald ongeloof dat er een hogere prijs verkregen zou kunnen worden. Inmiddels zijn al 15 boeren overgegaan op 7-day plucking rounds, waarvan de thee al verkocht wordt aan Palais des Thés en Woyton. Een mooi resultaat!

Jonas Makata

De overige boeren van de associatie richten zich (nog) op CTC, kruiden en bloemen.

Kruiden & Bloemen
Het is vooral groene thee die geblend wordt met kruiden. Zo wordt groene thee met citroengras afgenomen door RareTea Company en zijn bepaalde kruiden populair in met name het westen.

Kruiden die door de boeren worden verbouwd zijn onder andere: munt, citroengras, citroenverbena en hibiscus. Maar ook bloemen worden verbouwd om te blenden met thee.

De basisfilosofie van Satemwa is om zo min mogelijk afhankelijk te zijn van tussenpersonen en de commodity markt, dus om zoveel mogelijk tussenpersonen er tussen uit te halen en zo direct mogelijk te communiceren met de eindgebruiker. Transparantie is daarbij essentieel.

Diner in Chawani Bungalow.


Dag 4 – zondag 3 juli

Rondleiding koffieplantage
Satemwa is een thee- én koffieplantage. We zullen daarom onze kans grijpen ook deze kant van de plantage te bekijken. Satemwa verbouwt koffie sinds 1971 op een hoogte van 900 – 1.000 meter. De methoden die worden gebruikt zijn vooral washed en natural. Op dit moment heeft Satemwa 45 hectare koffie. In de laatste tien jaar is de familie ook overgegaan op het toevoegen van oudere variëteiten zoals red catuai, yellow catuai, maar ook een kleine hoeveelheid Geisha, het gebruik van schaduw en nieuwe bemestingstechnieken. We krijgen een rondleiding over de koffieplantage door een coffee specialist bij Satemwa die al jaren in het vak zit. We doen een cupping waarbij we de verschillende koffies kunnen beoordelen.

hands&beans3

Koffie staat niet zomaar op het programma. Koffie is deel van de estate en koffie en thee zijn hier sterk verweven. Niet alleen op organisatorisch vlak, maar ook op landbouwgebied. Zo gebruikt Satemwa bijvoorbeeld de ‘fibre’ van de thee om de koffie organisch te bemesten.

Het is vandaag zondag en de Malawiaanse gemeenschap is zeer gelovig. We zullen deze ochtend dan ook geen verdere activiteiten inplannen, behalve sportieve activiteiten zoals zwemmen of rondlopen over de (thee)plantage.

tractor&trees

 Picnic en hike
In de middag zullen we, na de lunch, de Thyolo Mountain beklimmen (circa anderhalf uur) waarna we aan het einde van de middag op een picknick spot met prachtig uitzicht op de Shire Moutain, een drankje kunnen doen.

Thyolo

Diner in Chawani Bungalow.


Dag 5 – maandag 4 juli

Satemwa Social Program
Samen met human resourcesmanager Mr. Mandala bekijken we het Satemwa sociale programma. Mr. Mandala werkt al 25 jaar voor Satemwa en heeft via Satemwa zijn MBA gehaald. Hij is verantwoordelijk voor human resources, fairtrade, UTZ en rainforest alliance. We bezoeken de Satemwa school, het ziekenhuis, zien de energiezuinige stoofjes en het eucalyptus bos.

stove10

Eucalyptus
Satemwa heeft 900 hectare thee en daarnaast 400 hectare eucalyptusbos. Eucalyptus wordt gebruikt om de thee te drogen. De eucalyptusbomen worden om de acht jaar gekapt (dit vormt een apart programma binnen Satemwa); deze boomstammen gaan in de boiler, waardoor stoom ontwikkeld wordt. De warmte van deze stoom droogt de thee.

bluegums6

Alternatieve plantages
In de middag bezoeken minstens één andere plantage in de buurt van Satemwa. Informatie hierover volgt.


Dag 6 – dinsdag 5 juli

Theeveiling
Vanaf Satemwa rijden we in ongeveer een uur naar de stad Blantyre. Hier vindt op dinsdag de theeveiling plaats. Het is een papieren veiling; je vindt er niet de thee zelf. Niettemin is het interessant om te zien wat de CTC theeën doen en kunnen we vragen stellen en bijleren over de algemene sector.

Tea Association of Malawi
Na de veiling brengen we een bezoek aan de Tea Association of Malawi waar we op officiële uitnodiging zijn en waarbij we verschillende interessante partijen zullen ontmoeten. Dit bezoek vraagt om voorbereiding en we zullen dan ook van te voren onze vragen opstellen.

Lunch in lokaal Chichiri
We lunchen in de gezellige kleurrijke stad Blantyre op een lokale plek in de wijk Chichiri waar veel Malawianen uit de omliggende kantoren en bedrijfjes komen lunchen.

Thee importeur Van Rees
In de middag brengen we een bezoek aan Van Rees, een van de grootste thee importeurs ter wereld. Van Rees heeft ook een kantoor in Blantyre. Hier worden we ontvangen door Gijs van Kuijk die ons een kijkje zal geven in de wereld van de handel. Hoe ziet de trading business eruit? Wat doet specialty tea? We krijgen uitleg en kunnen uiteraard onze vragen kwijt. Daarnaast zullen we te zien krijgen hoe blending werkt.

Van Rees

Thee en taart in het beroemde Mandala House
La Caverna is een restaurant met art gallery gevestigd in Mandala House – het oudste gebouw van Malawi – en gelegen in een prachtige tuin.

We krijgen tijd om langs de Blantyre-markt te lopen en als je wilt een shop-moment te nemen.

Deze avond eten we in Blantyre waarna we terugkeren naar Chawani Bungalow voor de nacht.


Dag 7 – woensdag 6 juli

Tea Research Foundation of Central Africa
In de ochtend bezoeken we het Tea Research Foundation of Central Africa in Mulanje. We rijden in ongeveer anderhalf uur richting de streek Mulanje. Thee in Malawi wordt verbouwd in drie regio’s:

  • Thyolo (hier ligt Satemwa)
  • Mulanje
  • Mzuzu

Het Tea Research Foundation of Central Africa ligt in de streek Mulanje. We vinden er een mini-fabriek waar thee bewerkt kan worden en onderzoek en experimenten worden gedaan naar withering tijden die zeer interessant zijn.

De Foundation probeert variëteiten te kweken die aangepast zijn aan het klimaat en de omstandigheden in Malawi. Daarnaast trachten zij de variëteiten kenmerken te geven om er CTC van te kunnen maken: snelle oxidatie en nerfjes die zo fijn mogelijk zijn om het bewerkingsproces zo gemakkelijk mogelijk te maken. Een belangrijk kenmerk van de Malawiaanse cultivars is de hoge concentratie theanine. Er wordt met name met de Sinensis Assamica gewerkt, maar ook veel Sinenses/Assamica kruisingen.

cultivar Lujeri

Sommige cultivars/variëteiten die we in Malawi tegenkomen zijn nergens anders te vinden dan in Malawi. De Tea Research Foundation is een non-profit organisatie die volledig is opgericht door haar eigen leden. De organisatie wordt dus betaald door de sector, niet door de overheid!

Lujeri Tea Estate en small holders
Vanuit de Tea Research Foundation rijden we door de theevelden naar plantage Lujeri om een wandeling door de theestruiken te maken, langs een meertje met waterval, waar we kunnen picknicken en zwemmen. De wandeling onderweg loopt door de velden en de dorpjes van de small holders. We zullen hier enkele vertegenwoordigers van de small holders ontmoeten en kunnen luisteren naar hun verhaal. Hoe werken zij? Wat is hun visie? Wat is belangrijk voor hen?

Lujeri Mulanje

Lujeri Tea Estate ligt op de hellingen van Mount Mulanje. Thee werd hier voor het eerst geplant aan het einde van de 19e eeuw en het was onder andere eigendom van Lyons, Brook Bond en Unilever voordat het in 1996 in handen kwam van de huidige PGI group, dat naast thee ook macademia noten, bloemen en groenten verbouwt en exporteert.


Dag 8 – donderdag 7 juli

CTC plantage van Eastern Produce Malawi
We bezoeken één van de drie plantages van Eastern Produce Malawi, de 2e grootste theeproducent in Malawi. Eastern Produce Malawi is onderdeel van Eastern Produce dat ook in andere delen van Afrika opereert. In Malawi heeft het bedrijf CTC plantages in twee verschillende regio’s: het Thyolo district en het Mulanje district. Eastern Produce Malawi en andere plantages zijn niet gewend mensen te ontvangen voor de studie. Na enig overleg zijn ze echter zeer enthousiast om ons te ontvangen en ons een rondleiding  aan te bieden in hun fabriek.

Eastern 1

Afspraak met Carl Brussow van de Mount Mulanje Conservation Trust en zijn visie op Thee & Natuurbehoud
We ontmoeten vandaag ook Carl Brussow, een vooraanstaande figuur binnen de wereld van conservation (behoud van de natuur) die internationale bekendheid heeft. Carl is een blanke Malawiaan die interessante ideeën heeft over de balans tussen industrie en natuur en hoe thee en natuur kunnen samengaan. Carl houdt zich ook bezig met het project Mulanje, waarin geprobeerd wordt om van dit (micro-)hooggebergte een United Nations Heritage te maken.

Kennisuitwisseling tussen onze groep en Satemwa
In de middag keren we terug naar Satemwa voor een middag kennisuitwisseling tussen het team van Satemwa en de groep van Origin Trips (ITC Academy) om samen te proeven en trends en ontwikkelingen buiten Malawi te bespreken en te vergelijken.

Ttasting2

Afscheidsdiner met Alexander en Wouter.


Dag 9 – vrijdag 8 juli

Liwonde National Park
In de ochtend doen we een laatste cupping sessie, waarna we vertrekken naar Nationaal Park Liwonde voor een game drive. We zijn in Afrika en kunnen niet weg voordat we een echte safari hebben gedaan! We volgen de mooie route richting Liwonde en stoppen na ongeveer anderhalf uur in het kleine Afrikaanse stadje Zomba. Dit hoogplateau was ooit de hoofdstad van Malawi. We nemen de tijd voor een lekkere lunch en als we nog tijd hebben een kort bezoek aan de Botanical Gardens, waarna we de rit naar Liwonde voortzetten.

Park1

In Liwonde zullen we aan het einde van de middag genieten met een drankje van de zonsondergang, waarna we –in het donker – een game drive maken in het park op zoek naar onder andere olifanten, neushoorns, nijlpaarden, impala’s en krokodillen. Het park kent geen leeuwen, maar de ervaring is er zeker niet minder om! We dineren en slapen in het park.

Liwonde-National-Park-Shire-River-Hippo-and-Croc


Dag 10 – zaterdag 9 juli

Korte gamedrive en terugreis
Na het ontbijt maken we nog een korte game drive, waarna het echt tijd is om te gaan. De rit naar het vliegveld duurt ongeveer drie uur.

waterback

(Let op: het programma is onderhevig aan verandering)

Reissom en data

Reis
Malawi Tea Tour 2016

Data
30 juni  (vlucht op 29 juni) tot en met 10 juli 2016

LET OP!!!
De reis begint op 30 juni in de middag. Je dient je internationale vlucht zo te boeken dat je 30 juni in de middag in Blantyre aanwezig kunt zijn, vanwaar de reis aanvangt.

Heenvlucht Amsterdam – Blantyre
29 juni

Aankomst Blantyre
30 juni

Terugvlucht  Blantyre – Amsterdam
9 juli

Aankomst Amsterdam
10 juli

Reissom op basis van tweepersoonskamers
€ 2.497,00

Toeslag eenpersoonskamer
€ nog niet bekend

Inclusief
Vervoer ter plaatse (alle transport: auto, bus, chauffeur, eventueel ander transport), overnachtingen (koloniale woning Chawani Bungalow op de plantage en een overnachting in het Liwonde National Park), alle maaltijden en versnaperingen (met uitzondering van maaltijden op het vliegveld), water, koffie en thee tijdens de maaltijden en gedurende de dag (let op: geen frisdrank, sap of alcoholische drankjes), alle activiteiten, game drive, reisleiding, lokale gidsen, entrees, excursies en fooien.

Exclusief
Internationaal vliegticket naar Blantyre, vaccinaties, visum, verzekeringen, frisdrank en alcoholische drankjes en uitgaven van persoonlijke aard.

Aantal deelnemers
minimum: 6 / maximum: 10